Gerda Hartkamp overhandigt het boek aan de nieuwe burgemeester van Harlingen | Harlinger Courant
Harlingen - Maandagmiddag werd door de Harlinger schrijfster Gerda Hartkamp een bijzonder boek ‘van Friese klei naar tropenuniform’ overhandigd aan burgemeester Ina Sjerps.
Door Ubbo Posthuma
De Harlinger schrijfster sprak burgemeester Ina Sjerps toe en liet weten het eervol te vinden om het boek aan haar te mogen overhandigen. De opa van Gerda war soldaat in het Koninklijk Nederlands Indisch Leger (KNIL). Het verhaal dat Gerda heeft geschreven gaat dan ook over de ontmoeting van haar grootouders, de Friese Anne en de Indische Charlotte, hun prille geluk en de ontberingen die zij later met hun kinderen hebben moeten ondergaan. "Maar dit verhaal zou net zo goed kunnen gaan over iedere militair die getrouwd was met een inlandse vrouw", zei Gerda. "Was zij blank, dan zaten ook de vrouw en kinderen in een soortgelijk kamp. Jongens vanaf twaalf in een mannenkamp. Honger en verwaarlozing was een dagelijks terugkerend probleem. Zo ook de angst voor geweld in het kamp of zelfs executie. Buiten de kampen was het maar iets beter, ook hier heerste de angst voor de bezetter. Mensen werden opgepakt zonder duidelijke reden. En honger regeerde ook in de stad en in de kampongs (buitenwijken en dorpen)", aldus Gerda.
Jaarlijks wordt op 15 augustus het einde van de 2e wereldoorlog herdacht, opdat dit stukje geschiedenis uit Nederlands-Indië niet verloren gaat. "Maar voor Indië was dit niet echt het einde van de oorlog", liet Gerda weten.
"De Republiek Indonesia werd uitgeroepen en Soekarno riep op dat alle buitenanders het land moesten verlaten. Dit werd door de Nationalistische opstandelingen gezien als een oproep tot moord. De Pemoeda’s lieten een spoor van dood en verderf achter. In de gevaarlijke periode die hierdoor ontstond, moesten veel mensen vluchten om niet vermoord te worden. Ze kwamen in dezelfde kampen terecht als tijdens de oorlog, maar werden nu bewaakt door hun vroegere vijand, de Japanse soldaten. Het was niet langer veilig in het huidige Indonesië, waardoor schepen vol werden gestouwd met Nederlandse burgers, inheems en blank, in de hoop een veilig heenkomen te vinden in het 'beloofde land'. Helaas was hier in Nederland geen plek voor al die Indische mensen. De Nederlanders hadden het zo vlak na de oorlog zelf moeilijk om in hun onderhoud te voorzien. Een moeilijke tijd van aanpassen begon.
Nu herdenken we hier om te vieren dat wij in vrijheid mogen leven. Gerda bedankt de burgemeester voor het in ontvangst nemen van ‘van Friese klei naar tropenuniform’. Het is een gebaar van respect aan de Nederlandse burgers met een Indische achtergrond, hier en in heel Nederland", aldus Gerda, die de burgemeester dank zegde voor het in ontvangst nemen voor dit bijzondere boek. "Het is een teken van respect aan de Nederlandse burgers met een Indische achtergrond, hier en in heel Nederland", zei Gerda
Burgemeester Ina Sjerps liet weten bewondering te hebben voor Gerda en noemde haar een getalenteerde vrouw en zelfs haar overbuurvrouw die dit ondanks twee bedrijven, voor elkaar wist te krijgen. "Veel is in die tijd niet goed geweest. Mensen denken in nood vaak eerst aan hun eigen hachje. Ik doe dan ook een oproep om bij moeilijke tijden niet de ogen te sluiten. Er is heden ten dage nog veel ellende in de wereld, maar vrijheid overwint altijd" aldus de Harlinger burgemeester. Hierna werd het IndiUe monument nog even bezocht. Iedereen sprak zijn waardering uit over de verzorgde begraafplaats. In wooncentrum Almeneum werd tot slot nog een kopje koffie genuttigd.